Skip to main content
Digital Life Style
Business
| 4 October 2018

Cyber Law for Everyone


ဆိုက္ဘာဥပေဒဆိုတာ ဘာလဲ


ဆိုက္ဘာဥပေဒဆိုသည္မွာ အင္တာနက္ႏွင့္ ဆက္စပ္နည္းပညာေတြအတြက္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ တရားဥပေဒေရးရာစနစ္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးေသာ ဥပေဒသ ေတြထဲက တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းကေတာ့ အင္တာနက္နဲ႔ နည္းပညာတို႔ဟာျဖင့္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းျပစြာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေနပါတယ္။ ဆိုက္ဘာဥပေဒအေနနဲ႔ အင္တာနက္အသံုးျပဳသူမ်ားကို ဥပေဒဆိုင္ရာအကာအကြယ္ ေပးေနၿပီပဲျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသာမက ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုးပါ ကာကြယ္မႈစနစ္ထဲမွာ အက်ံဳးဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္တာနက္အသံုးျပဳသူ မည္သူမဆို ဆိုက္ဘာဥပေဒကို နားလည္ထားဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆိုက္ဘာဥပေဒကို အင္တာနက္ဥပေဒရယ္လို႔လည္း ေခၚေဝၚသံုးႏႈန္းႏိုင္ပါတယ္။


ဆိုက္ဘာျပစ္မႈႏွင့္ ဆိုက္ဘာလုံၿခဳံေရး


Cyber Law

ဆိုက္ဘာဥပေဒနဲ႔ ႏွီးႏြယ္ပတ္သတ္တဲ့ နယ္ပယ္တိုင္းမွာ ဆိုက္ဘာျပစ္မႈနဲ႔ ဆိုက္ဘာလုံၿခဳံေရးရယ္လို႔ ရွိပါတယ္။ မွန္ကန္ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လူထုကို ဆိုက္ဘာျပစ္မႈေတြ ရန္မွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ network တို႔ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကို ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးက ကာကြယ္ေျဖရွင္းေပးပါတယ္။ ISO 27001 ကို International Cybersecurity Standard အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးကေတာ့ ျပစ္မႈျဖစ္ပြားႏိုင္တဲ့ အားနည္းယိုယြင္းမႈေတြကို မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္မဆို ျပဳျပင္လမ္းညႊန္ေပးဖို႔ပါ။ ဒါက သူတို႔ရဲ႕ မူဝါဒလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းအတြက္သာမက စီးပြားေရးနဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ပါ ရည္ရြယ္ထားျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဆိုက္ဘာလုံၿခဳံေရး တိုးျမႇင့္ဖုိ႔နဲ႔ ျပစ္မႈေတြမွ ကာကြယ္ႏိုင္ဖုိ႔ နည္းလမ္းမ်ားစြာကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ရွာေဖြေနၾကပါတယ္။ ဥပမာ… အိႏၵိယအစိုးရက ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔ နည္းပညာအက္ဥပေဒကို ခ်မွတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ရယ္ရြယ္ရင္းကေတာ့ အင္တာနက္အားျဖင့္ အခ်က္အလက္ေတြ ကူးသန္းေျပာင္းေရြ႕မႈကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳနဲ႔ ျဖစ္ေစလိုတာပါ။

သတင္းအခ်က္အလက္ကျဖင့္ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရး ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ အေရးပါတဲ့ ေနာက္နည္းလမ္းတစ္ခုပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရး တိုးတက္ေစျခင္းငွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကိုေတာ့ လိုက္နာေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

  • ဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္ ေလ့က်င့္ေရး အစီအစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ေပးျခင္း ။
  • ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးအတြက္ ကၽြမ္းက်င္မႈရွိေသာ ဝန္ထမ္းမ်ား ခန္႔အပ္ျခင္း။
  • ဆိုက္ဘာလံုျခံဳေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈအသစ္မ်ားကို သတိထားေဆာင္ရြက္ျခင္း။

ဆိုက္ဘာျပစ္မႈေတြဟာျဖင့္ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္း၊ ဥစၥာဓနပိုင္ဆုိင္မႈႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္တုိ႔ကို ဆန္႔က်င္လ်က္ က်ဴးလြန္ႏိုင္ပါတယ္။


ဆိုက္ဘာရာဇဝတ္မႈႏွင့္ အခန္းက႑


Cyber Law

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆိုက္ဘာျပစ္မႈေတြရဲ႕ အဓိကအခန္းက႑ကို သံုးမ်ိဳး ခြဲလိုက္ပါမယ္။

(၁) လူအမ်ားကို ဆန္က်င္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား - ဆိုက္ဘာျပစ္မႈမ်ားဟာ online ေပၚတြင္ပင္ ျဖစ္လင့္ကစား လူပုဂၢိဳလ္တုိ႔၏ လက္ေတြ႕ဘဝမ်ားကိုပါ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ျပစ္မႈမ်ားမွာ ဆိုက္ဘာေႏွာင့္ယွက္မႈနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ၊ ကေလးညစ္ညမ္းပံုမ်ား ျဖန္႔ေဝမႈ၊ အေျပာင္အပ်က္ လွည့္ျဖားမႈမ်ား၊ ခရက္ဒစ္ကဒ္ လိမ္လည္မႈ၊ လူကုန္ကူးမႈ၊ အေထာက္အထားခိုးယူမႈနဲ႔ အသေရဖ်က္မႈ (သို႔) ကဲ့ရဲ႕ျခင္း စသည္တို႔ပါဝင္ပါတယ္။

(၂) ပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ စပ္ဆိုင္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား - တခ်ိဳ႕အြန္လိုင္းရာဇဝတ္မႈမ်ားဟာ ကြန္ပ်ဴတာ (သို႔) server ကဲ့သို႔ေသာ ပိုင္ဆိုင္မႈတို႔နဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိပါတယ္။ ၎တို႔မွာျဖင့္ DDOS တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ hacking၊ ဗိုင္းရပ္စ္ကိုက္ေစျခင္း၊ ဆိုက္ဘာႏွင့္ typo squatting (user ၏ typing error မွတစ္ဆင့္ အေယာင္ေဆာင္ hacker တို႔၏ website မ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္သြားျခင္း)၊ ကြန္ပ်ဴတာ ေႏွာင့္ယွက္ခံရမႈ ၊ မူပိုင္ခြင့္ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ႏွင့္ IPR ခ်ိဳးေဖာက္မႈတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

(၃) အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား - ဆိုက္ဘာျပစ္မႈတစ္ခုဟာ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြ အေပၚမွာ ထိပါးလာရင္ျဖင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိခိုက္ေစသလို စစ္မက္ေရးရာအရလည္း မီးေမႊးလိုက္တာပါပဲ။ အစိုးရကို ေသြဖီတဲ့ ဆိုက္ဘာျပစ္မႈမ်ားမွာျဖင့္ hacking၊ လွ်ိဳ႕ဝွက္သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ခိုးယူျခင္း၊ ဆိုက္ဘာစစ္ဆင္ေရး၊ အၾကမ္းဖက္ဝါဒနဲ႔ software ခုိးကူးျခင္းတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ အခ်က္လက္ အေျခခံေတြကို အခုလိုပဲ အပိုင္းေတြခြဲၿပီး ဆက္တင္ေပးေနမွာမို႔လို႔ ေစာင့္ေမွ်ာ္အားေပးပါအံုးလို႔ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။

Hap Eye Digital Marketing Agency ကို ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့လဲ မိတ္ေဆြတို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို ကမာၻနဲ႔တန္းတူ ရင္ေဘာင္တန္း ေဈးကြက္ဝင္နိုင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အႀကံဥာဏ္ေတြ ရယူၿပီး ေအာင္ျမင္မႈကို ဆြတ္ခူးနိုင္ၾကပါၿပီ။

Website – www.hapeye.com

eMail – info@hapeye.com

Mobile – 09 4210 140 55

Facebook Page – fb.me/W3Presence

 

Swan Htet (Hap Eye)

ေလ့လာဖတ္ရႈမႈအတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္